We are the UK Government’s independent adviser on sustainable development. Through advocacy, advice and
appraisal, we help put sustainable development at the heart of Government policy

Cymru'n Un: Cenedl Un Blaned - flwyddyn yn ddiweddarach

19 October 2010

Twrbein Gwynt ©Jerome Dutton/SDCMae SDC Cymru wedi cynhyrchu ei sylwebaeth annibynnol ar y cynnydd y mae Llywodraeth y Cynulliad wedi’i wneud ar ddatblygu cynaliadwy ar gyfer 2009-10. Dyma'n sylwebaeth gyntaf ni ers lansio'r cynllun 'Cymru'n Un: Cenedl Un Blaned, a addawodd sicrhau mai datblygu cynaliadwy oedd 'Prif Egwyddor Drefniadol' y Llywodraeth yng Nghymru.

Dywed ein sylwebaeth fod 'gwelliannau gweladwy mewn polisi' wedi bod, fel y dangosir gan y weledigaeth a nodir yn ei Rhaglen Adnewyddu Economaidd. Canfu hefyd fod cynnydd wedi bod yn y modd y mae'r Llywodraeth yn gweithredu, fel ei rhaglen 'IDEAS' ar newid ariannol mewnol a'r fframwaith monitro 'Rheoli ar gyfer Cyflawni'.

Fodd bynnag, mae sylwebaeth SDC hefyd yn nodi bod lle i wella. Rydym yn argymell bod camau'n cael eu cymryd i sicrhau mai datblygu cynaliadwy yw'r modd o gyflawni i’r Rhaglen newydd ar gyfer y Llywodraeth, gan gynnwys integreiddio proses gynllunio ariannol a chyllidebu y Llywodraeth yn well.

Canfuwyd hefyd fod yn rhaid gwneud mwy i sicrhau gweithredu integredig, hirdymor gan y Llywodraeth sy'n cynnwys eraill yn y broses o ddatrys problemau. Nid yw enghreifftiau o arfer da a ddefnyddir yn adroddiad Llywodraeth Cynulliad Cymru, fel cynllun effeithlonrwydd ynni Arbed, yn adlewyrchu arfer safonol hyd yma.

Rydym yn falch bod y Llywodraeth wedi derbyn ein hargymhelliad y dylai Adroddiadau Blynyddol yn y dyfodol nid yn unig adrodd ar gynnydd a wnaed ar y prif Ddangosyddion Datblygu Cynaliadwy, ond y dylent hefyd gynnwys cyfres o fesuriadau ar effeithiolrwydd perfformiad Llywodraeth Cynulliad Cymru yn erbyn ei hamcanion polisi (ym mhob rhan o'r Llywodraeth).

Ymhlith ein hargymhellion eraill mae'r canlynol: 

  • Dylid adolygu'r gyfres gyfredol o ddangosyddion datblygu cynaliadwy, i wella'r systemau atebolrwydd a chraffu. Un enghraifft sy'n dangos pam bod angen hyn yw'r dangosydd 'gwyrdd' ar gyfer trydan a gynhyrchir o ynni adnewyddadwy, er gwaethaf cynnydd bach yn unig. 
  • Dylai uwch swyddogion barhau i adolygu ymdrechion i wella gallu a dealltwriaeth staff Llywodraeth y Cynulliad i roi datblygu cynaliadwy ar waith. 
  • Mae angen rhagor o fanylion ar sut y mae Llywodraeth y Cynulliad yn defnyddio tystiolaeth wyddonol i lunio polisi a chyflawni 
  • Dylai system reoli amgylcheddol Llywodraeth Cynulliad Cymru gael ei hehangu i gynnwys ystyriaethau cymdeithasol ac economaidd, o dan un model 'dinesydd corfforaethol da'

Dywedodd Peter Davies, Comisiynydd SDC Cymru:

"Mae arwyddion clir bod Llywodraeth y Cynulliad yn dechrau ategu ei hymrwymiad i ddatblygu cynaliadwy gyda chamau gweithredu go iawn. Mae wedi gwneud rhai gwelliannau i beirianwaith y Llywodraeth ac mae rhai enghreifftiau da o bolisi a chyflawni, fel cynllun effeithlonrwydd ynni Arbed.

"Fodd bynnag, rwy'n pryderu o hyd bod y cynnydd cyffredinol o ran datblygu cynaliadwy yn anghyson. At hynny, rhaid i'r modd y mae Llywodraeth y Cynulliad yn adrodd ar ei chynnydd wella. Nid oes gan Lywodraeth y Cynulliad yr holl offer i wneud Cymru yn wlad gynaliadwy - mae angen i eraill weithredu hefyd. Fodd bynnag, rhaid i bobl Cymru allu gweld yn glir a yw Llywodraeth y Cynulliad yn gwneud popeth o fewn ei gallu, yn y meysydd lle mae ganddi ddylanwad."

< Back